เรามักคุ้นเคยกับการยืมคำภาษาอังกฤษมาใช้ในภาษาไทย (ทับศัพท์) เช่น คอมพิวเตอร์, ไอศกรีม หรือ แท็กซี่ แต่คุณรู้หรือไม่ว่า… ภาษาอังกฤษเองก็ยืมคำจากภาษาไทยไปใช้เหมือนกัน
นี่คืออิทธิพลของวัฒนธรรมไทยที่แฝงตัวเข้าไปอยู่ในพจนานุกรมระดับโลกอย่าง Oxford English Dictionary โดยที่เราอาจไม่รู้ตัว บทความนี้จะพาคุณไปเปิดโลกกับ “คำศัพท์ภาษาไทยในภาษาอังกฤษ” ที่ฝรั่งใช้กันจนชินปาก มาดูกันว่ามีคำว่าอะไรบ้าง
1. Tuk-tuk (ตุ๊กตุ๊ก)
- ความหมาย: รถสามล้อเครื่องรับจ้าง
- ที่มา: ไม่ต้องเดาให้ยาก คำนี้มาจากเสียงท่อไอเสียของรถสามล้อไทยที่ดัง “ตุ๊กๆๆๆ” นั่นเอง
- ความอินเตอร์: ฝรั่งรู้จักคำนี้ดีมาก จนกลายเป็นสัญลักษณ์ของการท่องเที่ยวไทย และถูกบรรจุลงในพจนานุกรม Oxford เรียบร้อยแล้ว ใครไปเมืองนอกแล้วพูดว่า Tuk-tuk รับรองว่าเข้าใจตรงกัน
2. Pad Thai (ผัดไทย)
- ความหมาย: ก๋วยเตี๋ยวผัดสไตล์ไทย
- ที่มา: ชื่อเมนูอาหารประจำชาติที่โด่งดังไปทั่วโลก
- ความอินเตอร์: เช่นเดียวกับ Pizza หรือ Sushi ฝรั่งเรียกเมนูนี้ว่า Pad Thai ทับศัพท์ไปเลยโดยไม่ต้องแปลว่า Stir-fried Rice Noodle ให้ยุ่งยาก ถือเป็น Soft Power ด้านอาหารที่แข็งแกร่งที่สุดคำหนึ่ง
3. Sriracha (ศรีราชา)
- ความหมาย: ซอสพริกชนิดหนึ่งที่มีรสเผ็ด เปรี้ยว หวาน และกระเทียม
- ที่มา: ตั้งชื่อตาม “อำเภอศรีราชา” จังหวัดชลบุรี แหล่งกำเนิดสูตรต้นตำรับ
- ความอินเตอร์: คำนี้ดังระเบิดในอเมริกาจนกลายเป็นชื่อสามัญ (Generic Name) ที่ฝรั่งใช้เรียก “ซอสพริกสไตล์ไทย” ไม่ว่าจะยี่ห้ออะไรก็ตาม ฝรั่งจะเรียกรวมๆ ว่า Sriracha Sauce (อ่านว่า ซี-รา-ชา หรือ ศรี-รา-ชา)
4. Siamese (สยามมีส)
- ความหมาย: เกี่ยวกับสยาม (ชื่อเดิมของไทย), แมววิเชียรมาศ, แฝดตัวติดกัน
- ที่มา: มาจากคำว่า “Siam” (สยาม)
- ความอินเตอร์: คำนี้ปรากฏในคำศัพท์เฉพาะทางหลายคำ เช่น:
- Siamese Cat: แมวไทยพันธุ์วิเชียรมาศ
- Siamese Twins: แฝดสยาม (อินและจัน) ซึ่งเป็นคำศัพท์ทางการแพทย์ที่ใช้เรียกฝรั่งตัวติดกันทั่วโลกมายาวนาน (แม้ปัจจุบันจะนิยมใช้คำว่า Conjoined twins มากกว่าเพื่อความสุภาพ)
5. Muay Thai (มวยไทย)
- ความหมาย: ศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัวของไทย
- ที่มา: คำว่า “มวย” ผสมกับ “ไทย”
- ความอินเตอร์: ในวงการกีฬาโลก คำว่า Muay Thai เป็นที่ยอมรับและรู้จักแพร่หลาย ไม่ต้องแปลว่า Thai Boxing อีกต่อไป ชาวต่างชาติที่ฝึกกีฬานี้ต่างก็เรียกทับศัพท์ด้วยความเคารพในต้นกำเนิด
6. Som Tam (ส้มตำ) / Tom Yum (ต้มยำ)
- ความหมาย: ชื่ออาหารยอดฮิต
- ที่มา: ชื่อเรียกตามภาษาไทย
- ความอินเตอร์: Oxford Advanced Learner’s Dictionary ได้บรรจุคำว่า Som Tam (สลัดมะละกอเผ็ดแบบไทย) ลงไปใหม่ สะท้อนให้เห็นว่าอาหารไทยได้รับความนิยมจนคนต่างชาติจำชื่อได้โดยไม่ต้องแปล
การที่ภาษาอังกฤษยืมคำไทยไปใช้ (Loanwords) แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลของวัฒนธรรมไทยที่กระจายไปทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นเรื่องอาหาร การท่องเที่ยว หรือวิถีชีวิต
ครั้งหน้าที่คุยกับชาวต่างชาติ แล้วเขาพูดว่า “I love Pad Thai and riding a Tuk-tuk.” คุณก็ภูมิใจได้เลยว่า นี่คือมรดกทางภาษาจากบ้านเราที่ดังไกลระดับโลกครับ