รวมหน่วยวัดไทยที่ควรรู้ พร้อมตารางเปรียบเทียบครบถ้วน

—

หมวดหมู่ , ,

แชร์ต่อบทความนี้:

หน่วยวัดไทย คืออะไร ทำไมถึงต้องรู้

หน่วยวัดไทย หรือ มาตราชั่งตวงวัดของไทย เป็นระบบการวัดที่ใช้ในประเทศไทยมาตั้งแต่สมัยโบราณ ก่อนที่จะเปลี่ยนมาใช้ระบบเมตริกอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2466 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว

แม้ปัจจุบันเราจะใช้ระบบเมตริก (เมตร, กิโลกรัม, ลิตร) เป็นหลัก แต่หน่วยวัดไทยหลายหน่วยยังคงใช้ในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะในการวัดที่ดิน (ไร่, งาน, ตารางวา) และการค้าทองคำ (บาท, สลึง, เฟื้อง)

บทความนี้จะรวบรวมหน่วยวัดไทยทั้งหมดที่ควรรู้ พร้อมตารางเปรียบเทียบที่เข้าใจง่าย

หน่วยวัดความยาวไทย

Image by freepik
หน่วยวัดสัญลักษณ์เทียบหน่วยไทยเทียบระบบเมตริกการใช้งาน
กระเบียด––0.5208 เซนติเมตรหน่วยเล็กที่สุด
นิ้ว (ไทย)น.4 กระเบียด2.083 เซนติเมตรวัดสิ่งของขนาดเล็ก
คืบค.12 นิ้ว25 เซนติเมตรวัดระยะกลาง
ศอกศ.2 คืบ50 เซนติเมตรวัดผ้า, วัสดุก่อสร้าง
วาว.4 ศอก2 เมตรวัดที่ดิน, ความยาว
เส้นส.20 วา40 เมตรวัดระยะทางกลาง
โยชน์–400 เส้น16 กิโลเมตรวัดระยะทางไกล

ความสัมพันธ์หน่วยวัดความยาว

4 กระเบียด = 1 นิ้ว
12 นิ้ว = 1 คืบ
2 คืบ = 1 ศอก
4 ศอก = 1 วา
20 วา = 1 เส้น
400 เส้น = 1 โยชน์

ตัวอย่างการใช้งานในชีวิตจริง

  • วา: ใช้ในการวัดที่ดิน (“ที่ดินแปลงนี้กว้าง 20 วา”)
  • ศอก: ใช้ในการวัดผ้า (“ผ้า 3 ศอก”)
  • นิ้ว: ใช้ในการวัดท่อ (“ท่อ 4 หุน” หรือครึ่งนิ้ว)

หน่วยวัดพื้นที่ไทย (ยังใช้จนถึงปัจจุบัน)

Image by ededchechine on Freepik
หน่วยวัดสัญลักษณ์เทียบตารางวาเทียบระบบเมตริกการใช้งาน
ตารางวาตร.ว.14 ตารางเมตรวัดที่ดินขนาดเล็ก
งานง.100 ตารางวา400 ตารางเมตรวัดที่ดินขนาดกลาง
ไร่ร.4 งาน (400 ตร.ว.)1,600 ตารางเมตรวัดที่ดินขนาดใหญ่

ความสัมพันธ์หน่วยวัดพื้นที่

100 ตารางวา = 1 งาน
4 งาน = 1 ไร่
ดังนั้น: 1 ไร่ = 400 ตารางวา = 1,600 ตารางเมตร

ตัวอย่างการคำนวณพื้นที่

ที่ดิน 2 ไร่ 3 งาน 50 ตารางวา
= (2 × 400) + (3 × 100) + 50
= 800 + 300 + 50
= 1,150 ตารางวา
= 1,150 × 4 = 4,600 ตารางเมตร

หน่วยวัดน้ำหนักไทย (ปัจจุบันยังใช้ในการค้าทองคำ)

Image bt Freepik
หน่วยวัดสัญลักษณ์เทียบหน่วยไทยเทียบระบบเมตริกการใช้งาน
กล่อม––117.18 มิลลิกรัมหน่วยเล็กที่สุด
กล่ำ–2 กล่อม234.75 มิลลิกรัม–
ไพ–2 กล่ำ468.75 มิลลิกรัม–
เฟื้อง–4 ไพ1.875 กรัมค้าทองคำ
สลึง–2 เฟื้อง3.75 กรัมค้าทองคำ
บาทบ.4 สลึง15 กรัมค้าทองคำ, สกุลเงิน
ตำลึง–4 บาท60 กรัมวัดน้ำหนักกลาง
ชั่งช.20 ตำลึง1,200 กรัม (1.2 กก.)วัดน้ำหนักมาก
หาบห.50 ชั่ง60 กิโลกรัมวัดสินค้าจำนวนมาก

เปรียบเทียบหน่วยวัดไทย กับ ระบบเมตริก

ประเภทหน่วยไทยหน่วยเมตริกใช้เมื่อไหร่
ความยาว1 วา2 เมตรวัดที่ดิน, ผ้า
ความยาว1 ศอก0.5 เมตรวัดผ้า, วัสดุ
ความยาว1 นิ้วไทย2.083 เซนติเมตรวัดท่อ, ของเล็ก
พื้นที่1 ไร่1,600 ตารางเมตรวัดที่ดิน
พื้นที่1 งาน400 ตารางเมตรวัดที่ดิน
พื้นที่1 ตารางวา4 ตารางเมตรวัดที่ดินเล็ก
น้ำหนัก1 บาท (ทอง)15 กรัมค้าทองคำ
น้ำหนัก1 หาบ60 กิโลกรัมวัดสินค้า
ปริมาตร1 ทะนาน1 ลิตรวัดข้าว, น้ำ
ปริมาตร1 ถัง20 ลิตรวัดน้ำ, ข้าว
ปริมาตร1 เกวียน2,000 ลิตรวัดข้าวจำนวนมาก

เรียนพิเศษ อนุบาล – มัธยม
คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ภาษาอังกฤษ ภาษาไทย ปั้นดินเกาหลี
ท็อปวัน ด้วยประสบการณ์ทางด้านการศึกษามากกว่า 30 ปี
รายละเอียดเพิ่มเติม ค้นหาสาขาของเรา

Comments

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *